PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 23 czerwca 2016 r

jeździec 516408

Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata, wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.

Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych, rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie, a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.

W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego, z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących w zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.

W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się, stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania przedwczesnemu kończeniu nauki.

Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.

1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie jeździec powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1) wykonywanie czynności związanych z chowem i użytkowaniem koni;

2) przygotowywanie koni do użytkowania sportowego, wyścigowego, rekreacyjnego i terapeutycznego;

3) wykonywanie czynności związanych z treningiem koni sportowych, wyścigowych, rekreacyjnych i terapeutycznych;

4) obsługiwanie urządzeń związanych użytkowaniem i treningiem koni;

5) prowadzenie i obsługa ciągnika rolniczego z przyczepą (przyczepami).

2. EFEKTY KSZTAŁCENIA

Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:

1) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;

(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy

Uczeń:

1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią;

2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska w Polsce;

3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;

4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań zawodowych;

5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;

6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;

7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;

9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia i życia.

(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej

Uczeń:

1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;

2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;

3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;

4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;

5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;

6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;

7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;

8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;

9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności gospodarczej;

10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;

11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.

(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo

Uczeń:

1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;

2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;

3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;

4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się w środowisku pracy;

5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.

(KPS). Kompetencje personalne i społeczne

Uczeń:

1) przestrzega zasad kultury i etyki;

2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;

3) przewiduje skutki podejmowanych działań;

4) jest otwarty na zmiany;

5) potrafi radzić sobie ze stresem;

6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;

7) przestrzega tajemnicy zawodowej;

8) potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;

9) potrafi negocjować warunki porozumień;

10) współpracuje w zespole.

2) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru rolniczo-leśnego z ochroną środowiska, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(R.c) i PKZ(R.p);

PKZ(R.c) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach: ogrodnik, technik ogrodnik, pszczelarz, technik pszczelarz, rolnik, technik rolnik, technik architektury krajobrazu, technik hodowca koni, operator maszyn leśnych, technik leśnik, rybak śródlądowy, technik rybactwa śródlądowego, technik weterynarii, technik agrobiznesu, jeździec, mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, technik mechanizacji rolnictwa i agrotroniki

Uczeń:

1) wykonuje czynności kontrolno-obsługowe ciągników rolniczych;

2) stosuje przepisy prawa dotyczące ruchu drogowego;

3) przestrzega zasad kierowania ciągnikiem rolniczym;

4) wykonuje czynności związane z prowadzeniem i obsługą ciągnika rolniczego w zakresie niezbędnym do uzyskania prawa jazdy kategorii T.

PKZ(R.p) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie jeździec, technik hodowca koni

Uczeń:

1) określa typy użytkowe koni;

2) posługuje się wiedzą z zakresu anatomii, fizjologii, biomechaniki i psychologii koni;

3) charakteryzuje cechy osobnicze różnych ras i typów użytkowych koni;

4) charakteryzuje metody treningu koni sportowych, wyścigowych, rekreacyjnych i terapeutycznych;

5) określa wymagania zoohigieniczne pomieszczeń dla koni;

6) rozpoznaje rodzaje pasz dla koni i określa warunki ich przechowywania;

7) określa wyposażenie bazy treningowej koni;

8) określa cechy sprawności psychofizycznej jeźdźca;

9) korzysta z przepisów prawa oraz regulaminów dotyczących jeździectwa i wyścigów konnych.

3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie jeździec opisane w części II:

R.27. Jeździectwo i trening koni

1. Chów i użytkowanie koni

Uczeń:

1) ocenia przydatność koni do różnych sposobów ich użytkowania;

2) dobiera sposoby postępowania z końmi z uwzględnieniem ich cech psychofizycznych;

3) wykonuje czynności związane z codzienną pielęgnacją i utrzymaniem koni;

4) wykonuje czynności pomocnicze związane z okresową pielęgnacją kopyt;

5) przestrzega zasad higieny i profilaktyki weterynaryjnej koni;

6) rozpoznaje typowe objawy chorób i urazów koni;

7) udziela pierwszej pomocy w przypadku zranień i wypadków koni oraz zapewnia opiekę zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii;

8) przygotowuje pasze dla koni;

9) przestrzega zasad żywienia i karmienia oraz pojenia koni;

10) obsługuje urządzenia stosowane w chowie i użytkowaniu koni;

11) przygotowuje konie do różnych typów ich użytkowania;

12) wykonuje czynności związane z załadunkiem, transportem i rozładunkiem koni;

13) stosuje przepisy dotyczące dobrostanu koni sportowych, wyścigowych, rekreacyjnych i terapeutycznych;

14) stosuje się do harmonogramów dotyczących użytkowania koni;

15) korzysta z dokumentacji związanej z identyfikacją i użytkowaniem koni.

2. Nauka jeździectwa

Uczeń:

1) ocenia kondycję koni;

2) dobiera sprzęt i akcesoria jeździeckie;

3) dopasowuje sprzęt jeździecki do budowy ciała konia i jeźdźców;

4) przygotowuje konie do treningu;

5) stosuje pomoce jeździeckie w powodowaniu koniem;

6) stosuje różne rodzaje dosiadu;

7) wykonuje ćwiczenia związane z treningiem ujeżdżeniowym i skokowym koni;

8) wykonuje ćwiczenia związane z treningiem wyścigowym koni;

9) powozi zaprzęgiem konnym;

10) prezentuje konie na pokazach i aukcjach;

11) przestrzega przepisów prawa i regulaminów dotyczących jeździectwa oraz wyścigów konnych;

12) przestrzega zasad bezpieczeństwa jeźdźców i koni;

13) przestrzega przepisów ruchu drogowego dotyczących poruszania się wierzchem i zaprzęgiem konnym;

14) doskonali fizyczną i psychiczną sprawność jeździecką;

15) określa wymagania dotyczące diety i wagi jeźdźca wyścigowego;

16) dobiera ubiór jeździecki do różnych form użytkowania koni;

17) dba o dobrostan koni w trakcie ich użytkowania.

3. Trening koni

Uczeń:

1) przestrzega zaleceń trenerów lub instruktorów jeździectwa;

2) dobiera miejsca treningu z uwzględnieniem jego rodzaju oraz warunków środowiskowych;

3) uwzględnia skalę szkoleniową podczas treningów koni;

4) przygotowuje konie do pierwszego dosiadania i zaprzęgania;

5) przestrzega zasad treningu koni z uwzględnieniem ich cech psychofizycznych, wieku oraz planowanych obciążeń treningowych;

6) stosuje metody lonżowania koni;

7) wykonuje czynności związane z trenowaniem koni sportowych, wyścigowych, rekreacyjnych i terapeutycznych;

8) ocenia stan wytrenowania konia na podstawie obserwacji podczas treningu;

9) stosuje zasady pielęgnacji powysiłkowej oraz odnowy biologicznej koni;

10) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane do treningu koni;

11) oswaja konie ze sprzętem i urządzeniami stosowanymi w sportowym, wyścigowym, rekreacyjnym i terapeutycznym użytkowaniu koni.

3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie jeździec powinna posiadać pracownię użytkowania koni, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do Internetu, drukarką, skanerem oraz projektorem multimedialnym, szkielet konia, model stajni, parcouru z ruchomymi przeszkodami; albumy ras koni, normy żywienia koni, próbki pasz i komponentów paszowych, przyrządy do pomiarów zoometrycznych, sprzęt i akcesoria jeździeckie, rodzaje podków, dokumentację dotyczącą identyfikacji i użytkowania koni, termometry weterynaryjne, apteczkę weterynaryjną, instrukcje bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy prawa i regulaminy dotyczące jeździectwa sportowego, wyścigów konnych, rekreacji konnej; filmy dydaktyczne i prezentacje multimedialne przedstawiające urządzenia do treningu koni, konkursy jeździeckie, pokazy koni i wyścigi konne, zawody w różnych dyscyplinach jeździeckich, obiekty stajenne i ich wyposażenie, pastwiska kwaterowe dla koni; fantom do ćwiczeń udzielania pierwszej pomocy oraz apteczkę; sprzęt przeciwpożarowy, środki ochrony indywidualnej. Ponadto szkoła powinna posiadać ośrodek treningu koni, wyposażony w: stajnię, siodlarnię, szorownię, wozownię, krytą ujeżdżalnię, plac treningowy, parcour, czworobok, bieżnię wyścigową, okólnik do lonżowania koni, wybiegi dla koni, urządzenia do treningu koni, magazyny pasz treściwych i objętościowych. Szkoła, która nie posiada ośrodka treningu koni, organizuje kształcenie praktyczne w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla nauczanego zawodu. Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, na torach wyścigów konnych oraz w jeździeckich ośrodkach sportowych i rekreacyjnych, zapewniających, na potrzeby kształcenia, odpowiednią liczbę wyszkolonych koni. Szkoła przygotowuje ucznia do kierowania ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym z przyczepą (przyczepami). Egzamin państwowy, wymagany do uzyskania prawa jazdy odpowiedniej kategorii, jest przeprowadzany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.

4. MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO1)

Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru rolniczo-leśnego z ochroną środowiska stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów

290 godz.

R.27. Jeździectwo i trening koni

660 godz.

1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewidzianego dla kształcenia zawodowego, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.

5. MOŻLIWOŚCI UZYSKIWANIA DODATKOWYCH KWALIFIKACJI W ZAWODACH W RAMACH OBSZARU KSZTAŁCENIA OKREŚLONEGO W KLASYFIKACJI ZAWODÓW SZKOLNICTWA ZAWODOWEGO

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie jeździec po potwierdzeniu kwalifikacji R.27. Jeździectwo i trening koni może uzyskać dyplom potwierdzający kwalifikacje w zawodzie technik hodowca koni po potwierdzeniu dodatkowo kwalifikacji R.19. Organizacja chowu i hodowli koni oraz uzyskaniu wykształcenia średniego.