PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r.
technik archiwista 441403
Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata, wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania na zmieniającym się rynku pracy.
Zadania szkoły i innych podmiotów prowadzących kształcenie zawodowe oraz sposób ich realizacji są uwarunkowane zmianami zachodzącymi w otoczeniu gospodarczo-społecznym, na które wpływają w szczególności: idea gospodarki opartej na wiedzy, globalizacja procesów gospodarczych i społecznych, rosnący udział handlu międzynarodowego, mobilność geograficzna i zawodowa, nowe techniki i technologie, a także wzrost oczekiwań pracodawców w zakresie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników.
W procesie kształcenia zawodowego ważne jest integrowanie i korelowanie kształcenia ogólnego i zawodowego, w tym doskonalenie kompetencji kluczowych nabytych w procesie kształcenia ogólnego, z uwzględnieniem niższych etapów edukacyjnych. Odpowiedni poziom wiedzy ogólnej powiązanej z wiedzą zawodową przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności zawodowych absolwentów szkół kształcących w zawodach, a tym samym zapewni im możliwość sprostania wyzwaniom zmieniającego się rynku pracy.
W procesie kształcenia zawodowego są podejmowane działania wspomagające rozwój każdego uczącego się, stosownie do jego potrzeb i możliwości, ze szczególnym uwzględnieniem indywidualnych ścieżek edukacji i kariery, możliwości podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych oraz zapobiegania przedwczesnemu kończeniu nauki.
Elastycznemu reagowaniu systemu kształcenia zawodowego na potrzeby rynku pracy, jego otwartości na uczenie się przez całe życie oraz mobilności edukacyjnej i zawodowej absolwentów ma służyć wyodrębnienie kwalifikacji w ramach poszczególnych zawodów wpisanych do klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.
1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik archiwista powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1) gromadzenia, przechowywania i udostępniania zasobu archiwalnego;
2) ewidencjonowania dokumentacji aktowej;
3) opracowywania i zabezpieczania materiałów archiwalnych.
2. EFEKTY KSZTAŁCENIA
Do wykonywania wyżej wymienionych zadań zawodowych niezbędne jest osiągnięcie zakładanych efektów kształcenia, na które składają się:
1) efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów;
(BHP). Bezpieczeństwo i higiena pracy
Uczeń:
1) rozróżnia pojęcia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, ochroną przeciwpożarową, ochroną środowiska i ergonomią;
2) rozróżnia zadania i uprawnienia instytucji oraz służb działających w zakresie ochrony pracy i ochrony środowiska w Polsce;
3) określa prawa i obowiązki pracownika oraz pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;
4) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka oraz mienia i środowiska związane z wykonywaniem zadań zawodowych;
5) określa zagrożenia związane z występowaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy;
6) określa skutki oddziaływania czynników szkodliwych na organizm człowieka;
7) organizuje stanowisko pracy zgodnie z obowiązującymi wymaganiami ergonomii, przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;
8) stosuje środki ochrony indywidualnej i zbiorowej podczas wykonywania zadań zawodowych;
9) przestrzega zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;
10) udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy oraz w stanach zagrożenia zdrowia i życia.
(PDG). Podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej
Uczeń:
1) stosuje pojęcia z obszaru funkcjonowania gospodarki rynkowej;
2) stosuje przepisy prawa pracy, przepisy prawa dotyczące ochrony danych osobowych oraz przepisy prawa podatkowego i prawa autorskiego;
3) stosuje przepisy prawa dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej;
4) rozróżnia przedsiębiorstwa i instytucje występujące w branży i powiązania między nimi;
5) analizuje działania prowadzone przez przedsiębiorstwa funkcjonujące w branży;
6) inicjuje wspólne przedsięwzięcia z różnymi przedsiębiorstwami z branży;
7) przygotowuje dokumentację niezbędną do uruchomienia i prowadzenia działalności gospodarczej;
8) prowadzi korespondencję związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej;
9) obsługuje urządzenia biurowe oraz stosuje programy komputerowe wspomagające prowadzenie działalności gospodarczej;
10) planuje i podejmuje działania marketingowe prowadzonej działalności gospodarczej;
11) optymalizuje koszty i przychody prowadzonej działalności gospodarczej.
(JOZ). Język obcy ukierunkowany zawodowo
Uczeń:
1) posługuje się zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych oraz fonetycznych), umożliwiających realizację zadań zawodowych;
2) interpretuje wypowiedzi dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych artykułowane powoli i wyraźnie, w standardowej odmianie języka;
3) analizuje i interpretuje krótkie teksty pisemne dotyczące wykonywania typowych czynności zawodowych;
4) formułuje krótkie i zrozumiałe wypowiedzi oraz teksty pisemne umożliwiające komunikowanie się w środowisku pracy;
5) korzysta z obcojęzycznych źródeł informacji.
(KPS). Kompetencje personalne i społeczne
Uczeń:
1) przestrzega zasad kultury i etyki;
2) jest kreatywny i konsekwentny w realizacji zadań;
3) przewiduje skutki podejmowanych działań;
4) jest otwarty na zmiany;
5) potrafi radzić sobie ze stresem;
6) aktualizuje wiedzę i doskonali umiejętności zawodowe;
7) przestrzega tajemnicy zawodowej;
8) potrafi ponosić odpowiedzialność za podejmowane działania;
9) potrafi negocjować warunki porozumień;
10) współpracuje w zespole.
(OMZ). Organizacja pracy małych zespołów (wyłącznie dla zawodów nauczanych na poziomie technika)
Uczeń:
1) planuje pracę zespołu w celu wykonania przydzielonych zadań;
2) dobiera osoby do wykonania przydzielonych zadań;
3) kieruje wykonaniem przydzielonych zadań;
4) ocenia jakość wykonania przydzielonych zadań;
5) wprowadza rozwiązania techniczne i organizacyjne wpływające na poprawę warunków i jakość pracy;
6) komunikuje się ze współpracownikami.
2) efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru administracyjno-usługowego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(A.ab).
PKZ(A.ab) Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik archiwista
Uczeń:
1) charakteryzuje organizację państwowej służby archiwalnej;
2) stosuje przepisy prawa dotyczące wykonywania usług archiwalnych;
3) charakteryzuje zasoby krajowych archiwów centralnych;
4) posługuje się terminologią z zakresu archiwistyki, archiwoznawstwa oraz archiwalnej informacji naukowej;
5) posługuje się systemami obiegu i zarządzania dokumentacją;
6) charakteryzuje systemy kancelaryjne;
7) stosuje specjalistyczne programy komputerowe wspomagające prowadzenie archiwum;
8) stosuje różne formy udostępniania informacji;
9) posługuje się archiwalnym systemem ewidencyjno-informacyjnym;
10) stosuje przepisy prawa dotyczące dostępu do informacji chronionych prawem;
11) popularyzuje zasoby archiwalne;
12) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań.
3) efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik archiwista opisane w części II:
A.63. Organizacja i prowadzenie archiwum
1. Organizowanie archiwum
Uczeń:
1) ustala wyposażenie archiwum;
2) określa zakres pracy archiwum;
3) przestrzega zasad obiegu pism;
4) wykonuje prace kancelaryjne;
5) obsługuje biurowe urządzenia techniczne;
6) opracowuje jednolity rzeczowy wykaz akt;
7) opracowuje instrukcję kancelaryjną;
8) sporządza instrukcję archiwalną;
9) ustala i stosuje normatywy kancelaryjno-archiwalne;
10) sporządza plan pracy archiwum zakładowego.
2. Prowadzenie archiwum
Uczeń:
1) przyjmuje akta z komórek organizacyjnych do archiwum;
2) kontroluje prawidłowość sporządzania spisów zdawczo-odbiorczych oraz ich zgodność z przekazywanymi aktami;
3) sporządza wykazy spisów zdawczo-odbiorczych;
4) dobiera sposób rozmieszczenia akt w magazynie archiwalnym;
5) ewidencjonuje i opracowuje akta;
6) udostępnia zasoby archiwalne;
7) wykonuje kwerendy, sporządza zaświadczenia i odpisy oraz je wydaje;
8) prowadzi ewidencję użytkowników korzystających z zasobów archiwum oraz udostępnianej dokumentacji;
9) prowadzi działania profilaktyczne i zabezpieczające związane z zasobem aktowym;
10) sporządza sprawozdania z działalności archiwum;
11) popularyzuje dokumentację gromadzoną w archiwum.
3. Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej, przekazywanie materiałów archiwalnych do archiwum państwowego
Uczeń:
1) dokonuje oceny dokumentacji;
2) przygotowuje i wypełnia dokumenty niezbędne do brakowania;
3) występuje do archiwum państwowego o zgodę na brakowanie;
4) ustala sposób niszczenia wybrakowanej dokumentacji;
5) opracowuje materiały archiwalne zgodnie z wytycznymi państwowej służby archiwalnej;
6) przygotowuje materiały archiwalne do przekazania do archiwum państwowego.
4. Postępowanie w przypadku uszkodzenia, zagubienia i kradzieży dokumentacji archiwalnej lub likwidacji jednostki organizacyjnej
Uczeń:
1) określa obowiązki archiwisty wobec likwidatora lub syndyka;
2) ocenia stan uporządkowania i zaewidencjonowania dokumentacji w archiwum;
3) przeprowadza skontrum zasobu archiwalnego;
4) zabezpiecza dokumentację;
5) podejmuje działania w przypadku uszkodzenia, zagubienia lub kradzieży dokumentów;
6) przygotowuje akta i przekazuje je sukcesorowi.
A.64. Opracowywanie materiałów archiwalnych
1. Opracowywanie dokumentacji aktowej, technicznej i geodezyjno-kartograficznej
Uczeń:
1) dobiera metody porządkowania dokumentacji;
2) określa przynależność zespołową i rodzaj dokumentacji;
3) segreguje, klasyfikuje i inwentaryzuje dokumentację;
4) opracowuje inwentarz archiwalny dokumentacji;
5) sporządza pomoce archiwalne dla dokumentacji.
2. Opracowywanie dokumentacji audiowizualnej
Uczeń:
1) dobiera metodę porządkowania dokumentacji audiowizualnej;
2) segreguje, klasyfikuje i inwentaryzuje dokumentację audiowizualną;
3) opracowuje inwentarz archiwalny dokumentacji audiowizualnej;
4) sporządza kopie bezpieczeństwa dokumentacji audiowizualnej;
5) sporządza pomoce archiwalne dla różnego typu dokumentacji audiowizualnej.
3. Gromadzenie dokumentacji na nośnikach elektronicznych
Uczeń:
1) dobiera metodę opracowywania dokumentacji na nośnikach elektronicznych;
2) porządkuje, inwentaryzuje i sporządza inwentarz archiwalny dokumentacji na nośnikach elektronicznych;
3) sporządza pomoce archiwalne dla dokumentacji na nośnikach elektronicznych;
4) posługuje się sprzętem do odtwarzania dokumentacji na nośnikach elektronicznych;
5) sporządza kopie bezpieczeństwa dokumentacji na nośnikach elektronicznych.
3. WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
Szkoła podejmująca kształcenie w zawodzie technik archiwista powinna posiadać pracownię archiwalną, wyposażoną w: stanowisko komputerowe dla nauczyciela z dostępem do Internetu, z drukarką sieciową, ze skanerem i z projektorem multimedialnym oraz stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia), wszystkie komputery połączone w sieć z dostępem do Internetu i z podłączeniem do drukarki sieciowej, pakiet programów biurowych, pakiet programów do sporządzania dokumentacji archiwalnej i zarządzania nią; kopie dokumentów sporządzonych na różnych nośnikach informacji; wzory archiwalnych pomocy ewidencyjno-informacyjnych: inwentarze, przewodniki, informatory, katalogi, indeksy, karty inwentarzowe, druki i formularze; regały archiwalne typu kompakt; stół do opracowywania dokumentacji wielkoformatowej; stół z przezroczystym podświetlanym blatem do dokumentacji kartograficznej; sprzęt do odtwarzania dokumentacji audiowizualnej; przyrządy do pomiaru temperatury i wilgotności powietrza; wózek transportowy; materiały pomocnicze (pudła, teczki tekturowe, obwoluty); informatory archiwalne; zestaw przepisów prawa dotyczących zasobów archiwalnych, funkcjonowania archiwów, zasad postępowania z dokumentacją w wersji drukowanej lub elektronicznej; publikacje z zakresu archiwistyki.
Kształcenie praktyczne może odbywać się w: pracowni archiwalnej oraz różnego typu archiwach stanowiących potencjalne miejsca zatrudnienia absolwentów szkół kształcących w zawodzie.
Szkoła organizuje praktyki zawodowe w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla nauczanego zawodu w wymiarze 4 tygodni (160 godzin).
4. Minimalna liczba godzin kształcenia zawodowego1)
|
Efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów efekty kształcenia oraz wspólne dla zawodów w ramach obszaru administracyjno-usługowego stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów |
250 godz. |
|
A.63. Organizacja i prowadzenie archiwum |
650 godz. |
|
A.64. Opracowywanie materiałów archiwalnych |
450 godz. |
1) W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych danego typu, zachowując, z wyjątkiem szkoły dla dorosłych, minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.