Organizacja praktycznej nauki zawodu

W związku z licznymi pytaniami dotyczącymi organizacji praktycznej nauki zawodu, przedstawiamy stanowisko w tej sprawie Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego MEN.
W związku z powyższym, stosowny akapit na ten temat został również zaktualizowany w Poradniku dla autorów szkolnych planów nauczania.

Zmiany wprowadzane od 1 września 2012 r. w kształceniu zawodowym nie dotyczą zasad prowadzenia praktycznej nauki zawodu w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe. W dalszym ciągu obowiązuje w tym zakresie rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 244, poz. 1626), które wskazuje 2 formy realizacji praktycznej nauki zawodu (zajęcia praktyczne i praktyka zawodowa), nie przesądza jednak, w jakim typie szkoły będą one realizowane. Przyporządkowania danej formy praktycznej nauki zawodu do określonego typu szkoły należy poszukiwać zatem na gruncie m.in. przepisów w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych oraz przepisów w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach.

Z analizy przepisów określających ramowe plany nauczania dla czteroletniego technikum oraz dla zasadniczej szkoły zawodowej należy wnioskować, iż od 2002 roku praktyczną naukę zawodu w formie praktyki zawodowej realizuje się w technikum, zaś w formie zajęć praktycznych w zasadniczej szkole zawodowej. W ramowych planach nauczania, określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r., dla czteroletniego technikum nie przewidziano bowiem zajęć praktycznych, tak jak dla zasadniczej szkoły zawodowej nie przewidziano praktyki zawodowej.

Niezależnie od przedstawionego powyżej obowiązującego obecnie stanu prawnego, w niektórych technikach kształcących w zawodach stanowiących kontynuację zawodów nauczanych w zasadniczej szkole zawodowej (np. wiertacz i technik wiertnik, mechatronik i technik mechatronik) realizowane są obecnie programy nauczania przewidujące prowadzenie praktycznej nauki zawodu zarówno w formie praktyki zawodowej, jak i w formie zajęć praktycznych, ponieważ – zdaniem ekspertów – wymaga tego specyfika kształcenia w danym zawodzie. Realizowanie takich programów nauczania należy uznać za dopuszczalne także na gruncie nowej podstawy programowej kształcenia w zawodach oraz nowych ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, ponieważ w przepisach tych nie ustanowiono zakazu organizowania praktycznej nauki zawodu w technikum również w formie zajęć praktycznych, poza obowiązkowym wymiarem praktyki zawodowej. Nazwa przedmiotu realizowanego w formie zajęć praktycznych powinna odzwierciedlać zakres umiejętności nabywanych podczas tych zajęć. Rozstrzygnięcie takie jest spójne z § 4 ust. 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, który stanowi, iż zakres wiadomości i umiejętności nabywanych przez uczniów w trakcie odbywania praktycznej nauki zawodu, tj. na zajęciach praktycznych i praktykach zawodowych, określa program nauczania dla danego zawodu dopuszczony do użytku w danej szkole przez dyrektora szkoły, a także z § 8 ramowego statutu publicznego technikum, w myśl którego statut technikum określa szczegółową organizację praktycznej nauki zawodu, z uwzględnieniem odrębnych przepisów.

Zgodnie z ramowym planem nauczania dla zasadniczej szkoły zawodowej, określonym w załączniku Nr 13 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2003 r., w ramach puli godzin przeznaczonych na kształcenie zawodowe według programu nauczania dla zawodu dyrektor szkoły dokonywał podziału godzin przedmiotów zawodowych teoretycznych i zajęć praktycznych lub modułów, określonych w programie nauczania dla danego zawodu. Przepis ten został znowelizowany z dniem 1 września 2004 r. przez § 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 43, poz. 393) w taki sposób, iż od 1 września 2004 r. do chwili obecnej w ramach puli godzin przeznaczonych na kształcenie zawodowe w danym zawodzie dyrektor szkoły dokonuje podziału godzin na kształcenie teoretyczne i kształcenie praktyczne. Z dniem 1 września 2008 r. na mocy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 kwietnia 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 72, poz. 420) wprowadzono w tym zakresie zastrzeżenie, iż wymiar godzin przeznaczonych na kształcenie praktyczne w zasadniczej szkole zawodowej nie może wynosić mniej niż 60 % godzin przewidzianych na kształcenie zawodowe. Nowy ramowy plan nauczania dla zasadniczej szkoły zawodowej wdrażany z dniem 1 września 2012 r. nie wprowadza w tym zakresie istotnych zmian, z tym, że minimalny godzinowy wymiar kształcenia praktycznego określono wprost w rozporządzeniu (970 godzin w trzyletnim okresie nauczania), z zachowaniem zasady, iż udział kształcenia praktycznego w kształceniu zawodowym ogółem jest nie niższy, niż 60%.

Kwalifikacyjne kursy zawodowe

Przy jakiej liczbie uczestników można zorganizować kwalifikacyjny kurs zawodowy?

Odpowiedź: Rozporządzenie w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych określa minimalną liczbę słuchaczy kwalifikacyjnego kursu zawodowego prowadzonego przez publiczne szkoły, placówki lub ośrodki – tj. 20 osób. Za zgodą organu prowadzącego liczba słuchaczy może być mniejsza niż 20. Przepis ten nie dotyczy innych podmiotów prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe (np. szkół i placówek niepublicznych).

Czy osoby, które nie ukończyły gimnazjum mogą uczestniczyć w kwalifikacyjnych kursach zawodowych?

Odpowiedź: Kwalifikacyjny kurs zawodowy jest jedną z pozaszkolnych form kształcenia ustawicznego, adresowanego do osób dorosłych, zainteresowanych uzyskiwaniem i uzupełnianiem wiedzyogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Osoby, które nie ukończyły 18 lat, podlegają obowiązkowi nauki, który – po ukończeniu gimnazjum – spełnia się przez uczęszczanie do publicznej lub niepublicznej szkoły ponadgimnazjalnej, albo przez realizowanie, zgodnie z odrębnymi przepisami, przygotowania zawodowego u pracodawcy. Wyjątkowe przypadki, w jakich osoba, która ukończyła gimnazjum, może spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie na kwalifikacyjny kurs zawodowy, wskazuje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej.

Na kwalifikacyjny kurs zawodowy można zatem przyjąć osobę, która nie ukończyła gimnazjum, pod warunkiem, iż posiada ukończone 18 lat. Osoby niepełnoletnie mogą być uczestnikami kwalifikacyjnych kursów zawodowych tylko w sytuacji, gdy posiadają ukończone gimnazjum oraz spełniają przesłanki warunkujące możliwości spełniania w tej formie obowiązku nauki.

Czy w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego planujemy realizację praktyki zawodowej?

Odpowiedź: Tak. W trakcie kształcenia na kwalifikacyjnym kursie zawodowym słuchacz ma obowiązek odbycia praktyk zawodowych, jeżeli z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego wynika, że kwalifikacja kształcona na kursie została wyodrębniona w zawodzie nauczanym na poziomie technika. Wymiar praktyk powinien być zróżnicowany w zależności od tego, czy kwalifikacja kształcona na kwalifikacyjnym kursie zawodowym jest jedyną, czy też jedną z dwóch lub z trzech kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie. W przypadku zawodów „dwukwalifikacyjnych” i „trzykwalifikacyjnych” określony w podstawie programowej kształcenia w zawodach wymiar praktyk zawodowych należy rozdzielić odpowiednio pomiędzy wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w danym zawodzie. Natomiast w przypadku zawodów „jednokwalifikacyjnych” wymiar praktyk zawodowych na kwalifikacyjnym kursie zawodowym obejmującym kwalifikację wyodrębnioną w tym zawodzie musi być równy wymiarowi praktyk określonemu dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodach.

Wymiar praktyk zawodowych, jak również zakres wiadomości i umiejętności nabywanych na tych praktykach, powinien być określony w programie nauczania realizowanym na kwalifikacyjnym kursie zawodowym.

Czy uczeń po zsz, aby uzyskać dyplom technika musi uczęszczać do liceum ogólnokształcącego i na kwalifikacyjne kursy zawodowe równocześnie?

Odpowiedź: Nie. Dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe w zawodzie technika może uzyskać osoba, która posiada wykształcenie średnie oraz świadectwa potwierdzające wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w danym zawodzie. Absolwent zasadniczej szkoły zawodowej, który zamierza ubiegać się o dyplom technika, powinien zatem uzyskać:

1)    świadectwa potwierdzające wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w danym zawodzie – poprzez zdanie egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie w zakresie tych kwalifikacji,

2)    wykształcenie średnie – poprzez ukończenie liceum ogólnokształcącego dla dorosłych lub zdanie egzaminów eksternistycznych z zakresu obowiązkowych zajęć edukacyjnych określonych w ramowym planie nauczania liceum ogólnokształcącego dla dorosłych, przeprowadzanych przez okręgową komisję egzaminacyjną.  

Jak będą finansowane kwalifikacyjne kursy zawodowe? Proszę podać źródła finansowania.

Odpowiedź: Zgodnie z art. 5a ust. 2b ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu obowiązującym o dnia 1 września 2012 r., zapewnienie warunków prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych w szkołach i placówkach prowadzonych przez powiat jest zadaniem oświatowym powiatu.

1. W części oświatowej subwencji ogólnej, która stanowi jedno ze źródeł dochodów JST, uwzględnione zostaną środki na:

Wysokość środków na prowadzenie lub dotowanie ww. jednostek prowadzących kwalifikacyjne kursy zawodowe w części oświatowej subwencji ogólnej zostanie ustalona na podstawie planowanej liczby słuchaczy kursu wykazanej w Systemie Informacji Oświatowej według stanu na 30 września roku poprzedzającego rok, dla którego naliczana jest subwencja. Zasady podziału części oświatowej subwencji ogólnej pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego określa corocznie rozporządzenie ministra edukacji wydawane na podstawie art. 28 ust. 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

2. Prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego publiczne szkoły ponadgimnazjalne prowadzące kształcenie zawodowe oraz publiczne placówki (centra kształcenia ustawicznego, centra kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego) mogą także organizować i prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe na zamówienie:

- pracodawców:

W takim przypadku, źródłem finansowania kursów mogą być opłaty wnoszone przez pracodawców, zgodnie z przepisami art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.). W świetle tych przepisów, samorządowa jednostka budżetowa (szkoła lub placówka) prowadząca działalność określoną w ustawie o systemie oświaty (w tym przypadku kwalifikacyjny kurs zawodowy) może gromadzić na wydzielonym rachunku dochody określone w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. W uchwale tej organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może także określić, m.in. źródła dochodów gromadzonych na wydzielonym rachunku oraz przeznaczenie tych dochodów, z tym, że dochody te wraz z odsetkami nie mogą być przeznaczone na finansowanie wynagrodzeń osobowych.

- powiatowych urzędów pracy:

Zgodnie z art. 40 ust. 2b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415, z późn. zm.) starosta może powierzyć przeprowadzenie szkolenia zakładanej i prowadzonej przez siebie instytucji szkoleniowej. W takim przypadku, źródłem finansowania kwalifikacyjnego kursu zawodowego mogą być środki pochodzące z Funduszu Pracy, EFS lub programów UE.

3. Prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe szkoły publiczne prowadzone przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną, a także szkoły niepubliczne posiadające uprawnienia szkoły publicznej, otrzymują dotację z budżetu powiatu na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, jeżeli osoba prowadząca szkołę:

- poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę słuchaczy kursu nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji;

- udokumentuje zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy kursu, w terminie 30 dni od daty ogłoszenia wyników tego egzaminu przez okręgową komisję egzaminacyjną.

Wysokość dotacji nie może być niższa niż kwota przewidziana na jednego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Dotacje będą wypłacane jednorazowo, w terminie 30 dni od dnia złożenia staroście właściwego powiatu przez osobę prowadzącą szkołę zaświadczenia o zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy, którzy ukończyli kwalifikacyjny kurs zawodowy w tej szkole, wydanego przez okręgową komisję egzaminacyjną na wniosek osoby prowadzącej szkołę.

4. Źródłem finansowania kwalifikacyjnych kursów zawodowych prowadzonych przez podmioty inne, aniżeli publiczne szkoły i placówki prowadzone przez jednostki samorządowe, mogą być także:

Czy każda szkoła będzie mogła prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe?

Odpowiedź: W myśl art. 68a ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. szkoły ponadgimnazjalne prowadzące kształcenie zawodowe (zasadnicza szkoła zawodowa, technikum, szkoła policealna), publiczne i niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, mogą prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą.

Także szkoły policealne kształcące w takich zawodach, które według nowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego nie będą mogły być kształcone w szkole policealnej, do zakończenia cyklu kształcenia mogą prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie.

Czy w 2-letniej niepublicznej szkole policealnej dla dorosłych kształcącej w zawodzie technik usług fryzjerskich (system zaoczny), można od roku szkolnego 2012/13 zorganizować kwalifikacyjny kurs zawodowy dla kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, tj.: 1) Wykonywanie zabiegów fryzjerskich, 2) Projektowanie fryzur?

Odpowiedź: Tak. Zgodnie z art. 68a ust. 2 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2012 r., niepubliczne szkoły posiadające uprawnienia szkół publicznych, prowadzące kształcenie zawodowe, mogą prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą.

Typy szkół ponadgimnazjalnych, które mogą prowadzić kształcenie w danym zawodzie wskazuje klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego, określana w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2012 r., zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z późn. zm.), dwuletnia szkoła policealna dla osób posiadających wykształcenie średnie, a także szkoła policealna o skróconym okresie kształcenia (jeden rok) dla absolwentów liceum profilowanego o profilu kształcenia ogólnozawodowego nr 13 (usługowo-gospodarczy), może kształcić w zawodzie technik usług fryzjerskich (symbol cyfrowy 514[02]).

W nowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego określonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 7) wskazano, iż kształcenie w zawodzie technik usług fryzjerskich (symbol cyfrowy 514105) może być realizowane wyłącznie w czteroletnim technikum dla absolwentów gimnazjum. Ponadto, odpowiednio do nowej struktury szkolnictwa ponadgimnazjalnego ustanowionej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r., z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego wykreślono możliwość kształcenia w tym zawodzie w technikum uzupełniającym i w szkole policealnej w skróconym okresie nauczania na podbudowie liceum profilowanego.

Odpowiednio do powyższego, w szkołach policealnych kształcących w zawodzie technik usług fryzjerskich nie prowadzi się rekrutacji kandydatów do klasy pierwszej (na semestr pierwszy), poczynając do roku szkolnego 2012/2013. Kształcenie w tym zawodzie, szkoły policealne prowadzą do zakończenia cyklu kształcenia.

Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 20 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. przez kwalifikacyjny kurs zawodowy należy rozumieć kurs, którego program nauczania uwzględnia podstawę programową kształcenia w zawodach w zakresie jednej kwalifikacji. Ukończenie tego kursu umożliwia przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie tej kwalifikacji.

W świetle powołanych wyżej przepisów należy przyjąć, iż szkoła policealna kształcąca w zawodzie technik usług fryzjerskich do zakończenia cyklu kształcenia może prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w tym zawodzie, tj.: A.19.Wykonywanie zabiegów fryzjerskich lub A.23.Projektowanie fryzur. Z upływem tego terminu szkoła policealna wygaśnie.

Czy kwalifikacyjne kursy zawodowe w zawodzie fryzjer można będzie prowadzić w policealnej szkole dla dorosłych w kolejnych latach, pomimo, że według nowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, szkoła policealna nie będzie mogła kształcić słuchaczy w zawodzie fryzjer, czy też należy założyć placówkę kształcenia ustawicznego, a szkołę zlikwidować?

Odpowiedź: Organy prowadzące szkoły policealne kształcące w takich zawodach, które według nowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego nie będą mogły być kształcone w szkole policealnej, mogą rozważyć utworzenie na bazie tych szkół – po zakończeniu cyklu kształcenia – odpowiedniej szkoły kształcącej w danym zawodzie (technikum lub zasadniczej szkoły zawodowej dla młodzieży), placówki kształcenia ustawicznego lub placówki kształcenia praktycznego. W świetle art. 68a ust. 2 pkt 1-3 ustawy o systemie oświaty, każda z tych nowo powołanych jednostek organizacyjnych będzie mogła prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie.

Czy podmiot prowadzący kwalifikacyjne kursy zawodowe w Niepublicznej Placówce Kształcenia Ustawicznego może się starać o dotację?

Odpowiedź: W obowiązującym stanie prawnym niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, o których mowa w art. 2 ust. 3a ustawy o systemie oświaty, nie są uprawnione do otrzymywania dotacji z budżetu powiatu.

Ramowe plany nauczania

Jak rozplanować praktyki zawodowe dłuższe niż 4 tygodnie?

Odpowiedź: W kwestiach dotyczących organizowania praktyk zawodowych mają zastosowanie przepisy trzech rozporządzeń:

-        w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach,

-        w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych,

-        w sprawie praktycznej nauki zawodu.

Praktyki zawodowe są realizowane w wymiarze określonym w podstawie programowej kształcenia w zawodach, w klasie ustalonej przez dyrektora technikum. Wymiar praktyki zawodowej nie wchodzi przy tym w zakres wymiaru kształcenia zawodowego, jeżeli trwa ona nie dłużej, niż 4 tygodnie. W przypadku praktyk zawodowych realizowanych dłużej niż przez 4 tygodnie, dalsze tygodnie ich trwania dyrektor technikum przelicza na godziny i organizuje w ramach godzin przeznaczonych na kształcenie zawodowe (jedna godzina zegarowa praktyki zawodowej odpowiada jednej godzinie lekcyjnej). Dyrektor technikum może także rozłożyć w czasie przebieg praktyk zawodowych realizowanych dłużej niż przez 4 tygodnie (np. uczniowie mogą odbywać praktyki tylko w określone dni tygodnia), należy jednak zachować wymiar praktyk wskazanych w dla danego zawodu w podstawie programowej.

Praktyki zawodowe mogą być organizowane w czasie całego roku szkolnego, w tym również w okresie ferii letnich (czas trwania zajęć dydaktyczno-wychowawczych dla uczniów odbywających te praktyki ulega wówczas odpowiedniemu skróceniu).

W jaki sposób wyliczyć liczbę godzin, jaki należy przeznaczyć na kształcenie efektów wspólnych dla zawodów z danego obszaru zawodowego?

Odpowiedź: W podstawie programowej kształcenia w zawodach określono minimalną liczbę godzin kształcenia zawodowego łącznie dla efektów kształcenia wspólnych dla wszystkich zawodów oraz efektów kształcenia wspólnych dla zawodów w ramach danego obszaru kształcenia. Zastrzeżono przy tym, iż w szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin kształcenia zawodowego określonego w ramowym planie nauczania, zachowując (z wyjątkiem szkoły dla dorosłych) minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli odpowiednio dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie.

Liczba godzin przeznaczonych na kształcenie efektów wspólnych dla zawodów w ramach obszaru zawodowego, stanowiących podbudowę do kształcenia w danym zawodzie, musi zatem każdorazowo wynikać z nowej podstawy programowej dla danego zawodu, stanowiącej „wyciąg” z podstawy programowej kształcenia w zawodach określonej rozporządzeniem z 7 lutego 2012 r. Liczba ta będzie zatem zróżnicowana w zależności od zawodu, a także od sposobu rozdysponowania godzin kształcenia zawodowego przez dyrektora danej szkoły.

Jak dokonać wyboru przedmiotów na poziomie rozszerzonym?

Odpowiedź: Zgodnie z ramowym planem nauczania dla technikum, przy wyborze przedmiotów realizowanych w zakresie rozszerzonym obowiązują następujące zasady. Przedmioty te ustala dyrektor technikum, po zasięgnięciu opinii rady technikum, a jeżeli rada technikum nie została powołana – po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, rady rodziców i samorządu uczniowskiego. Przy ustaleniu przedmiotów realizowanych w zakresie rozszerzonym dyrektor ma obowiązek uwzględnić:

-        zawód, w którym kształci technikum,

-        zainteresowania uczniów,

-        możliwości organizacyjne, kadrowe i finansowe technikum.

Spośród przedmiotów realizowanych w zakresie rozszerzonym uczeń wybiera 2 przedmioty, z tym że jednym z tych przedmiotów powinna być: geografia, biologia, chemia, fizyka lub matematyka.

Tak więc podstawowe kryterium wyboru przedmiotów realizowanych w zakresie rozszerzonym stanowi zawód, w którym kształci szkoła. Należy również pamiętać, że  przedmioty w zakresie rozszerzonym należy zrealizować co najmniej w wymiarze:

Wybór przedmiotów realizowanych w zakresie rozszerzonym decyduje o wyborze przedmiotu uzupełniającego. Uczeń jest obowiązany realizować przedmiot uzupełniający historia i społeczeństwo, jeżeli jednak realizuje w zakresie rozszerzonym przedmiot historia, to jako przedmiot uzupełniający jest obowiązany realizować:

Pracownicy młodociani

Czy modernizacja szkolnictwa zawodowego dotyczy też pracowników młodocianych?

Odpowiedź: Do przygotowania zawodowego młodocianych pracowników mają bowiem zastosowanie:

Należy także zauważyć, iż od 1 stycznia 2013 r. nie będzie już egzaminów kwalifikacyjnych umożliwiających uzyskanie tytułów zawodowych (obecnie takie egzaminy przeprowadzają państwowe komisje egzaminacyjne powołane przez kuratorów oświaty). Zostaną one zastąpione egzaminami potwierdzającymi kwalifikacje zawodowe, które do roku szkolnego 2016/2017 włącznie będą przeprowadzać okręgowe komisje egzaminacyjne.

Jak będzie wyglądał egzamin organizowany dla młodocianych pracowników przez izby rzemieślnicze?

Odpowiedź: Tak jak dotychczas. Warunki dopuszczania do egzaminu i sposób jego przeprowadzania określa rozporządzenie ministra edukacji, wydane po zasięgnięciu opinii Związku Rzemiosła Polskiego na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979, z późn. zm.).

Czy nadal będą funkcjonowały klasy wielozawodowe? Jeśli tak, to na jakich zasadach?

Odpowiedź: Wprowadzane zmiany nie dotyczą zasad funkcjonowania tzw. oddziałów wielozawodowych dla młodocianych pracowników. Zgodnie z ramowym planem nauczania dla zasadniczej szkoły zawodowej ustala się, w każdej klasie, liczbę dni w tygodniu przeznaczonych na praktyczną naukę zawodu organizowaną u pracodawców. Kształcenie zawodowe teoretyczne – tak, jak dotychczas – może odbywać się w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego. Organizację oddziałów wielozawodowych należy określić w statucie szkoły.

W jaki sposób przygotować programy nauczania z zakresu kształcenia zawodowego w klasach wielozawodowych?

Odpowiedź: Tak, jak dotychczas, zgodnie z przepisami art. 22a ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania oraz dopuszczania do użytku szkolnego podręczników. Przed dopuszczeniem programu nauczania dla zawodu do użytku w danej szkole dyrektor szkoły może zasięgnąć opinii, m.in.: konsultanta lub doradcy metodycznego, albo specjalistów z zakresu danego zawodu, w szczególności pracodawców, przedstawicieli stowarzyszeń zawodowych i pracowników naukowych.

Czy w klasach wielozawodowych zsz obowiązuje minimum godzin kształcenia ogólnego określone w ramowym planie nauczania?

Odpowiedź: Oczywiście, tak.

Szkoły specjalne

Jak będzie dostosowane kształcenie w zawodzie młodzieży z niepełnosprawnościami do ich możliwości intelektualnych oraz fizycznych i psychicznych?

Odpowiedź: Tak jak dotychczas. Modernizacja kształcenia zawodowego nie wprowadza zmian w tym zakresie.

Na jakie wsparcie usankcjonowane prawnie może liczyć młodzież z orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu lekkim?

Odpowiedź: Takie jak dotychczas. W szczególności, chodzi tu o możliwość przystąpienia do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w warunkach dostosowanych do indywidualnych potrzeb edukacyjnych i możliwości psychofizycznych. Przepisy regulujące te kwestie zawiera rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych.

Egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie

Kto może organizować egzaminy potwierdzające kwalifikację (chodzi o pracodawców)?

Odpowiedź: Egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie jednej kwalifikacji może organizować pracodawca posiadający warunki zapewniające prawidłowy przebieg egzaminu, jeżeli uzyska upoważnienie dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej. Upoważnienia udziela się na wniosek pracodawcy złożony nie później niż do dnia 1 września roku szkolnego, w którym ma być przeprowadzony egzamin. Szczegółowe kwestie w tym zakresie regulują przepisy rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych.

Czy elementy języka obcego zawodowego będą wymagane i sprawdzane na egzaminie zewnętrznym na kwalifikację?

Odpowiedź: Szczegółowe kwestie dotyczące wymagań egzaminacyjnych określone zostaną w informatorach opublikowanych dla każdego zawodu na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. 

Czy będą organizowane egzaminy w szkołach przysposabiających do pracy?

Odpowiedź: W systemie szkolnym, który określa art. 9 ustawy o systemie oświaty, nie przewiduje się przeprowadzania egzaminów w szkołach przysposabiających do pracy. Trzyletnia szkoła specjalna przysposabiająca do pracy przeznaczona jest dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Ukończenie tej szkoły umożliwia uzyskanie świadectwa potwierdzającego przysposobienie do pracy.

Czy osoba, która posiada umiejętności z danej kwalifikacji może zgłosić się tylko na egzamin?

Odpowiedź: Tak, pod warunkiem jednakże, iż spełnia wymogi określone w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej  z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 188). Zgodnie z tym przepisem, do egzaminu eksternistycznego zawodowego dopuszcza się osobę, która:

1)    ukończyła gimnazjum albo ośmioletnią szkołę podstawową oraz

2)    co najmniej dwa lata kształciła się lub pracowała, w zawodzie, w którym wyodrębniono daną kwalifikację zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.

Jak będzie wyglądał egzamin z kwalifikacji? Kto ustala datę egzaminu?

Odpowiedź: Zasady przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie określają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Terminy egzaminów ustalają dyrektorzy okręgowych komisji egzaminacyjnych, w uzgodnieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej obowiązany jest ogłosić termin egzaminu na stronie internetowej komisji nie później niż na 5 miesięcy przed terminem egzaminu.

Czy osoba, która chce uzyskać (po przerwie) drugą kwalifikację i tytuł technika, musi zdać maturę?

Odpowiedź: Nie. Możliwość uzyskania dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe na poziomie technika nie jest uzależniona od zdania egzaminu maturalnego. Warunkiem uzyskania tego dyplomu jest uzyskanie świadectw potwierdzających wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w danym zawodzie oraz wykształcenia średniego.

Czy uczeń, który nie potwierdzi (nie zda egzaminu) z pierwszej kwalifikacji, może przystąpić do egzaminu z zakresu drugiej kwalifikacji?

Odpowiedź: Tak. Każdą z kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie potwierdza się odrębnie. W przypadku zawodów dwu – lub trójkwalifikacyjnych kolejność potwierdzania poszczególnych kwalifikacji jest dowolna.

Różne

Czy uczeń, który nie zaliczył pierwszej kwalifikacji, może zacząć drugą kwalifikację?

Odpowiedź: Tak. Potwierdzanie kwalifikacji w zawodzie następuje w systemie egzaminów zewnętrznych, przeprowadzanych przez okręgowe komisje egzaminacyjne i nie może kolidować z tokiem kształcenia w szkole.

Czy uczeń, który powtarza klasę, a potwierdził np. jedną kwalifikację, może być zwolniony z zajęć z zakresu tej kwalifikacji?

Odpowiedź: Nie. Uczeń, który nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej, powtarza klasę i obowiązany jest uczęszczać na wszystkie obowiązkowe zajęcia edukacyjne przewidziane dla tej klasy w szkolnym planie nauczania. Przepisy rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych nie przewidują możliwości zwolnienia ucznia powtarzającego klasę, który uzyskał świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie, z zajęć edukacyjnych należących do zakresu tej kwalifikacji.

Czy uczeń, który nie przystąpi do egzaminu potwierdzającego kwalifikację, może otrzymać świadectwo ukończenia szkoły?

Odpowiedź: Tak. Zgodnie z § 22 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych warunkiem ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej jest uzyskanie ocen wyższych od oceny niedostatecznej w wyniku klasyfikacji końcowej, na którą składają się roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne z obowiązkowych zajęć edukacyjnych uzyskane w klasie programowo najwyższej (semestrze programowo najwyższym) i roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne z obowiązkowych zajęć edukacyjnych, których realizacja zakończyła się w klasach programowo niższych (semestrach programowo niższych) w szkole danego typu. Tak więc ukończenie szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe nie jest uwarunkowane przystąpieniem do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie.

Czy w technikum uzupełniającym dla dorosłych od 1 września 2012 r. można prowadzić kształcenie w zawodzie kucharz (zgodnie z dotychczasową klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego)?

Odpowiedź: Tak. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy z 19 sierpnia 2011 r. wygaszanie kształcenia w dotychczasowym technikum uzupełniającym dla dorosłych rozpocznie się od roku szkolnego 2013/2014. W roku szkolnym 2012/2013 w tym typie szkoły stosuje się jeszcze dotychczasowe podstawy programowe kształcenia w zawodach. Oznacza to, że od września 2012 r. do klasy pierwszej (na semestr pierwszy) technikum uzupełniającego dla dorosłych można prowadzić rekrutację kandydatów do kształcenia w zawodach wskazanych dla tego typu szkoły w dotychczasowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, określonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. Dotyczy to także tych zawodów, które – tak jak kucharz – według nowej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, określonej w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. przewidziane są do kształcenia w innym typie szkoły. Zgodnie z nową klasyfikacją nauczanie zawodu kucharz będzie prowadzone w zasadniczej szkole zawodowej.

Czy ze względu na wprowadzenie ścisłego podziału na zajęcia zawodowe teoretyczne i praktyczne, nauczyciel przedmiotów zawodowych może dotychczasowe zadania praktyczne przeprowadzać w ramach pracowni? Jeśli tak, to czy prowadząc pracownię, musi posiadać kwalifikacje do prowadzenia zajęć praktycznych?

Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. Nr 60, poz. 278, z późn. zm.), w odniesieniu do uczniów – młodocianych pracowników, nakłada na szkołę obowiązek zapewnienia im wyłącznie dokształcania teoretycznego.

W zasadniczej szkole zawodowej mogą funkcjonować 3 typy oddziałów:

  1. uczniów niebędących młodocianymi pracownikami,
  2. uczniów młodocianych pracowników, dla których szkoła organizuje pełne dokształcanie teoretyczne, zarówno z zakresu kształcenia ogólnego, jak i z zakresu kształcenia zawodowego teoretycznego,
  3. uczniów młodocianych pracowników, dla których szkoła organizuje wyłącznie kształcenie ogólne.

Uczeń – młodociany pracownik, dla którego szkoła organizuje kształcenie zawodowe teoretyczne, powinien je odbyć w takim minimalnym wymiarze, jak każdy uczeń zsz niebędący młodocianym pracownikiem, a więc 630 godzin w 3-letnim cyklu. Natomiast w przypadku, gdy szkoła nie jest w stanie zorganizować kształcenia zawodowego teoretycznego we własnym zakresie, uczeń – młodociany pracownik uczestniczy przez 4 tygodnie w każdej klasie w turnusach organizowanych w ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego trwających 34 godziny w tygodniu.

Zgodnie z załącznikiem do wchodzącego w życie 1 września 2012 r. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 7), od roku szkolnego 2012/2013 nie dokonuje się naboru do kształcenia w zawodzie kucharz małej gastronomii, gdyż zawód ten został skreślony z wymienionego wykazu.

O tym, czy dotychczasowe zadania praktyczne przeprowadzane w ramach lekcji technologii będą mogły być przeprowadzane w ramach pracowni, zadecyduje dyrektor szkoły, co zostanie uwzględnione w szkolnym planie nauczania, w arkuszu organizacji szkoły zatwierdzonym przez organ prowadzący oraz w programie nauczania dla zawodu dopuszczonym do użytku w szkole przez dyrektora szkoły.

W ustawie - Karta Nauczyciela wyodrębniono dwie grupy nauczycieli, dla których odrębnie określono wymiar tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prowadzonych bezpośrednio z uczniami (tzw. pensum dydaktyczne):

Zmiany wprowadzone w kształceniu zawodowym na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. nie dotyczą zasad prowadzenia praktycznej nauki zawodu w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe i nie zmieniają wymagań dotyczących kwalifikacji koniecznych do zatrudnienia na etacie nauczyciela przedmiotów teoretycznych czy też nauczyciela praktycznej nauki zawodu.

Nauczyciel zawodu posiadający pełne kwalifikacje (odpowiedni poziom wykształcenia oraz przygotowanie pedagogiczne), może realizować zarówno kształcenie zawodowe teoretyczne, jak i kształcenie zawodowe praktyczne bez potrzeby uzupełniania kwalifikacji.

Czy organizując dla grupy kwalifikacyjny kurs zawodowy, np. A.68. Obsługa klienta w jednostkach administracji (technik administracji) 910 h, należy również do kursu dodać efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów oraz efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru administracyjno-usługowego stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów, w wysokości 280 h; co oznacza, że sam kurs będzie wynosił 1190 h, a nie 910 h? Czy mogę realizować na kursie godziny tylko i wyłącznie przeznaczone na daną kwalifikację, czyli 910?

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 186) kwalifikacyjny kurs zawodowy jest prowadzony według programu nauczania uwzględniającego podstawę programową kształcenia w zawodach w zakresie jednej kwalifikacji, przy czym minimalna liczba godzin kształcenia na kursie jest równa minimalnej liczbie godzin kształcenia zawodowego określonej w podstawie programowej kształcenia w zawodach dla danej kwalifikacji.

W części I podstawy programowej kształcenia w zawodach określonej w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r. poz. 184) wskazano, iż program nauczania w zakresie jednej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie, realizowany na kwalifikacyjnym kursie zawodowym, musi uwzględniać następujące elementy podstawy programowej kształcenia w zawodach, właściwe dla kształcenia w danym zawodzie:

  1. ogólne cele i zadania kształcenia zawodowego;
  2. efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów, określone w części II, w zakresie: bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP), podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej (PDG), języka obcego ukierunkowanego zawodowo (JOZ), kompetencji personalnych i społecznych (KPS), a w przypadku kwalifikacji wyodrębnionych w zawodach nauczanych na poziomie technika, również organizacji pracy małych zespołów (OMZ), zgodnie z oznaczeniami właściwymi dla danej kwalifikacji w tabeli zamykającej część I podstawy programowej kształcenia w zawodach;
  3. efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów, określone w części II, dobierając te efekty dla danej kwalifikacji, zgodnie z oznaczeniami właściwymi dla tej kwalifikacji wskazanymi w tabeli zamykającej część I podstawy programowej kształcenia w zawodach;
  4. efekty kształcenia właściwe dla danej kwalifikacji, określone w części II;
  5. warunki realizacji kształcenia w zawodzie, w którego ramach została wyodrębniona kwalifikacja, właściwe dla tej kwalifikacji, określone w części III;
  6. minimalną liczbę godzin kształcenia zawodowego, określoną w części III dla efektów kształcenia: wspólnych dla wszystkich zawodów i wspólnych dla zawodów w ramach obszaru kształcenia stanowiących podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów oraz właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie.

Dla zawodów nauczanych na poziomie technika w części III podstawy programowej kształcenia w zawodach, w pkt 3 dotyczącym warunków realizacji kształcenia w zawodzie, został określony tygodniowy i godzinowy wymiar praktyk zawodowych. Ustanowiono przy tym obowiązek organizowania praktyki zawodowej w podmiocie zapewniającym rzeczywiste warunki pracy właściwe dla nauczanego zawodu, odpowiednio do regulacji zawartej w § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 244, poz. 1626), w myśl której praktyki zawodowe organizuje się w celu zastosowania i pogłębienia zdobytej wiedzy i umiejętności zawodowych w rzeczywistych warunkach pracy.

Jak wynika z Tabeli 1. Wykaz kwalifikacji oraz ich powiązania z zawodami i efektami kształcenia uporządkowane narastająco według oznaczeń kwalifikacji w ramach danego obszaru kształcenia, określonej w podstawie programowej kształcenia w zawodach, w programie nauczania na kwalifikacyjnym kursie zawodowym w zakresie kwalifikacji A.68. Obsługa klienta w jednostkach administracji należy ująć:

  1. efekty kształcenia wspólne dla wszystkich zawodów (BHP, PDG, JOZ, KPS, OMZ),
  2. efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru kształcenia A (administracyjno-usługowego), stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodach technik spedytor, technik logistyk, technik ekonomista, technik rachunkowości, technik administracji, technik handlowiec, technik księgarstwa PKZ (A.m),
  3. efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji – A.68.

Minimalna liczba godzin kształcenia na kwalifikacyjnym kursie zawodowym musi zatem wynosić 280+910=1190 godzin zajęć.

W jakiej wysokości zostanie sfinansowany kurs z punktu 1, przy grupie np. 20 słuchaczy?

Zgodnie z art. 80 ust. 8 i 9 oraz art. 90 ust. 8 i 9 ustawy o systemie oświaty, w brzmieniu nadanym z dniem 1 września 2012 r. ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206), prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe szkoły publiczne prowadzone przez osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną, a także szkoły niepubliczne posiadające uprawnienia szkoły publicznej, otrzymują dotację z budżetu powiatu na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, jeżeli osoba prowadząca szkołę:

  1. poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę słuchaczy kursu nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji;
  2. udokumentuje zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy kursu w terminie 30 dni od daty ogłoszenia wyników tego egzaminu przez okręgową komisję egzaminacyjną.

Wysokość dotacji nie może być niższa niż kwota przewidziana na jednego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Dotacje będą wypłacane jednorazowo, w terminie 30 dni od dnia złożenia staroście właściwego powiatu przez osobę prowadzącą szkołę zaświadczenia o zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy, którzy ukończyli kwalifikacyjny kurs zawodowy w tej szkole, wydanego przez okręgową komisję egzaminacyjną na wniosek osoby prowadzącej szkołę.

Tak więc wysokość dotacji zależy od liczby słuchaczy, którzy po kwalifikacyjnym kursie zawodowym przystąpili do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie kwalifikacji kształconej na kursie i zdali ten egzamin, a nie od liczby słuchaczy uczęszczających na kurs.

Jakie są możliwości kontynuacji nauki obecnych absolwentów zasadniczych szkół zawodowych (wg aktualnej, starej podstawy programowej) w okresie po 1 września 2012 roku?

Mam pytanie związane ze zmianami, które wprowadza ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty…. Absolwenci szkół zawodowych od 1 września 2012 roku chcąc kontynuować naukę, mogą wybrać Technikum Uzupełniające (tylko w niektórych szkołach) lub Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych. Jednak w ustawie czytamy, że od 1 września tego roku nie robi się naboru do 1 klasy (1 semestr z 4) Liceum Uzupełniającego dla dorosłych. Uczniowie chcąc się dalej uczyć, muszą podjąć naukę w Liceum Ogólnokształcącym dla dorosłych od 1 semestru z 6 (3-letni cykl nauki)?
Zaczną naukę wg nowej podstawy programowej?

Przepis art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) w brzmieniu, które od dnia 1 września 2012 r. nadaje mu art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206), jako jeden z typów szkół ponadgimnazjalnych wymienia trzyletnią zasadniczą szkołę zawodową, której ukończenie umożliwia uzyskanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminów potwierdzających kwalifikacje w danym zawodzie, a także dalsze kształcenie począwszy od klasy drugiej liceum ogólnokształcącego dla dorosłych. W przepisach przejściowych ustawy nowelizującej nie ma przepisów, które wskazywałyby, że trzyletnia zasadnicza szkoła zawodowa jest innym typem szkoły niż „dotychczasowa” zasadnicza szkoła zawodowa o okresie nauczania trwającym trzy lata. Nie ma zatem podstaw prawnych uzasadniających traktowanie „nowej” trzyletniej zasadniczej szkoły zawodowej jako szkoły innego typu, aniżeli „dotychczasowa” zasadnicza szkoła zawodowa o okresie nauczania wynoszącym 3 lata.

W świetle powyższego, wprowadzona bezpośrednio przepisem ustawowym możliwość przyjęcia do drugiej klasy trzyletniego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych dotyczy absolwentów zarówno „dotychczasowych”, jak i „nowych” trzyletnich zasadniczych szkół zawodowych.

Ustawodawca odmiennie potraktował dotychczasowe zasadnicze szkoły zawodowe o okresie nauczania krótszym niż 3 lata, nakazując w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. przekształcenie ich w zasadnicze szkoły zawodowe, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o systemie oświaty w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. Jednakże, w opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej, ta sama zasada przyjmowania dotyczy absolwentów zasadniczych szkół zawodowych o okresie nauczania krótszym niż 3 lata, z uwagi na to, że w dotychczasowym stanie prawnym długość cyklu kształcenia w zasadniczej szkole zawodowej była zdeterminowana długością okresu nauczania ustalonego dla danego zawodu w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, zaś dla przedmiotów ogólnokształcących obowiązywał taki sam wymiar godzin zajęć zarówno w 2-, jak i w 3-letniej zasadniczej szkole zawodowej (załącznik nr 13 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych - Dz. U. Nr 15, poz. 142, z późn. zm.).

Reasumując, absolwenci zasadniczych szkół zawodowych mogą być przyjmowani na rok szkolny 2012/2013 na III semestr trzyletniego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych. Za wyrównanie różnic programowych odpowiada szkoła, która powinna dostosować proces kształcenia do potrzeb i możliwości uczniów (słuchaczy). Powyższe dotyczy zarówno publicznych, jak i niepublicznych liceów ogólnokształcących z uprawnieniami szkoły publicznej.

Stosownie do zapisów § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r., Nr 4, poz. 17) podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkół ponadgimnazjalnych, których ukończenie umożliwia uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego, określoną w załączniku nr 4 do powołanego rozporządzenia, stosuje się klasach I liceum ogólnokształcącego począwszy od roku szkolnego 2012/2013. W pozostałych klasach do zakończenia cyklu kształcenia stosuje się dotychczasową podstawę programową kształcenia ogólnego, określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458, z późn. zm.). Oznacza to, że w roku szkolnym 2012/2013 w oddziałach klasy II liceum ogólnokształcącego (w przypadku liceum ogólnokształcącego dla dorosłych dotyczy to semestrów III i IV) powinny być realizowane programy nauczania uwzględniające tzw. starą podstawę programową kształcenia ogólnego.

Tegoroczni absolwenci zasadniczych szkół zawodowych od 1 września 2012 r. mogą także kontynuować naukę w technikum uzupełniającym dla dorosłych poczynając od semestru I (zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. rekrutacji do tego typu szkoły nie prowadzi się dopiero na rok szkolny 2013/2014).

Do słuchaczy, którzy w roku szkolnym 2012/2013 rozpoczęli naukę w semestrze I technikum uzupełniającego dla dorosłych do zakończenia cyklu kształcenia stosuje się:

W proponowanych przez KOWEZiU planach nauczania, w zawodach, w których przewidziano 320 godzin praktyk zawodowych, część z tych godzin (połowę) umieszczono w szkolnych planach nauczania w części praktycznej. Czy w szkole policealnej prowadzącej zajęcia w formie zaocznej możemy włączyć do szkolnego planu nauczania proporcjonalną ilość godzin - 74 ze 160. Resztę, czyli 320 godz. – 74 godz. = 246 godz. słuchacze odbywają poza szkolnym planem nauczania.
Podczas wszystkich szkoleń, konferencji nikt nie odnosił się do szkół zaocznych. Dlatego bardzo proszę o opinię w tej sprawie.

W szkole policealnej prowadzonej w formie zaocznej zajęcia odbywają się w formie sobotnio-niedzielnych zjazdów, a praktyki zawodowe w dni powszednie. Nie ma więc jakiejkolwiek potrzeby „zdejmowania” godzin na praktyki z puli godzin przewidzianej na kształcenie zawodowe teoretyczne i kształcenie zawodowe praktyczne w systemie klasowo-lekcyjnym, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i c załącznika nr 13 do rozporządzenia Ministra Edukacji narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. poz. 204).

Czy kwota refundacji o której mowa § 9 pkt 2 ust 3, tj. 20% przeciętnego wynagrodzenia (obecnie ok. 700 zł) przypada na jednego ucznia, na jedno stanowisko szkoleniowe, czy może na jednego pracodawcę?

Refundowanie pracodawcom kosztów odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, niezbędnej na danym stanowisku szkoleniowym, przydzielonym uczniom na okres zajęć praktycznych pracodawcy w danym roku szkolnym - do wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia tj. 3769,83 zł (Obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 18 stycznia 2012 r. w sprawie miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2011 r.). 20% tj. do wysokości 753,96 zł w ciągu roku szkolnego na jednego ucznia.

Czy w technikum uzupełniającym dla dorosłych od 1 września 2012 można prowadzić kształcenie w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego (zgodnie z dotychczasową klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego)?

Od 1 września 2012 r. można prowadzić kształcenie w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego, co wynika z art. 18 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, a także odpowiednio z przepisu par. 6 rozporządzenia MEN z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego - dla słuchaczy, którzy w roku szkolnym 2012/2013 rozpoczęli naukę w pierwszym semestrze technikum uzupełniającego dla dorosłych, stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w par. 5, do zakończenia cyklu kształcenia.

Czy w 2-letniej niepublicznej szkole policealnej dla dorosłych kształcącej w zawodzie technik usług fryzjerskich (system zaoczny) można dokonać naboru na semestr pierwszy na rok szkolny 2012/13, czy tylko kontynuować naukę słuchaczy na III i IV semestrze do zakończenia cyklu kształcenia?

Odpowiedź: Od 1 września 2012 r. obowiązuje nowa klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego określona w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 7), w myśl której kształcenie w zawodzie technik usług fryzjerskich (symbol cyfrowy 514105) może być realizowane wyłącznie w czteroletnim technikum dla absolwentów gimnazjum. Ponadto, odpowiednio do nowej struktury szkolnictwa ponadgimnazjalnego ustanowionej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r., z klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego wykreślono możliwość kształcenia w tym zawodzie w technikum uzupełniającym i w szkole policealnej w skróconym okresie nauczania na podbudowie liceum profilowanego.

Odpowiednio do powyższego, w szkołach policealnych kształcących w zawodzie technik usług fryzjerskich nie prowadzi się rekrutacji kandydatów do klasy pierwszej (na semestr pierwszy), poczynając do roku szkolnego 2012/2013. Kształcenie w tym zawodzie szkoły policealne prowadzą do zakończenia cyklu kształcenia.

Czy uczniowie aktualnie uczący się w 1 klasie ZSZ lub technikum, mogą powtarzać klasę 1 (już z nową podstawą?) w tej samej szkole?

Odpowiedź: Uczeń, który nie spełnił warunków do uzyskania promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) ma prawo do powtórzenia klasy (semestru), co wynika jednoznacznie z § 21 ust. 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562, z późn. zm.).

Oznacza to, że uczeń, który w roku szkolnym 2011/2012 uczęszcza do klasy I technikum dla młodzieży lub zasadniczej szkoły zawodowej dla młodzieży i nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej może powtarzać klasę I, niezależnie od tego, że od 1 września 2012 r. w klasach pierwszych tych szkół będą realizowane programy nauczania uwzględniające nową podstawę programową kształcenia ogólnego i nową podstawę programową kształcenia w zawodach. Należy podkreślić, iż obowiązkiem szkoły jest rozpoznawanie i zaspokajanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych ucznia, a także rozpoznawanie indywidualnych możliwości psychofizycznych ucznia i – w razie potrzeby – udzielenie mu pomocy psychologiczno-pedagogicznej w odpowiedniej formie.

Czy pełnoletni uczeń technikum fryzjerskiego dla młodzieży (2 i 3 klasa) może jednocześnie uczestniczyć w kursie kwalifikacyjnym innej specjalności, organizowanym przez zespół szkół, w skład którego to technikum wchodzi?

Obowiązujące od 1 września 2012 r. przepisy prawa nie wykluczają możliwości uczęszczania przez pełnoletniego ucznia szkoły dla młodzieży na kwalifikacyjny kurs zawodowy. Istnieje jednak duże prawdopodobieństwo, że w takiej sytuacji nie zaistnieją przesłanki, by mógł on skorzystać z przywileju określonego w § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, tj. być zwolnionym, na swój wniosek złożony podmiotowi prowadzącemu kwalifikacyjny kurs zawodowy, z zajęć dotyczących odpowiednio treści kształcenia lub efektów kształcenia zrealizowanych w dotychczasowym procesie kształcenia, bowiem nie będzie mógł przedłożyć dokumentów wymaganych do ubiegania się o takie zwolnienie.

Jaki poziom wykształcenia (wystarczy średnie czy musi być wyższe) powinien mieć nauczyciel przedmiotu „pracownia gastronomiczna" w zasadniczej szkole zawodowej kształcącej od września 2012 r. w zawodzie kucharz oraz w technikum żywienia i usług gastronomicznych?

Kwalifikacje wymagane od osoby zatrudnionej na stanowisku nauczyciela w poszczególnych typach szkół, w tym wymagany poziom wykształcenia, określone zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 50, poz. 400, z późn. zm.). Rozporządzenie to określa różne warianty wykształcenia wymaganego od osoby zatrudnionej na stanowisku nauczyciela w zależności od typu szkoły i nauczanego przedmiotu.

Co do zasady, od nauczyciela zatrudnionego w technikum i zasadniczej szkole zawodowej wymagane jest wykształcenie wyższe magisterskie. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych w technikach posiada również osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) określonym w rozporządzeniu. Wymaganie dotyczące ukończenia studiów pierwszego stopnia na odpowiednim kierunku lub specjalności dotyczy także nauczycieli zatrudnionych w zasadniczych szkołach zawodowych, przy czym § 3 rozporządzenia nie różnicuje tego wymagania w stosunku do nauczycieli przedmiotów kształcenia ogólnego czy zawodowego.

Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela praktycznej nauki zawodu w zasadniczych szkołach zawodowych, technikach i szkołach policealnych posiada osoba, która ukończyła studia magisterskie lub studia pierwszego stopnia albo też legitymuje się dyplomem ukończenia pedagogicznego studium technicznego, lub posiada świadectwo dojrzałości i dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe, a także co najmniej dwuletni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczać, lub posiada tytuł mistrza w zawodzie, którego będzie nauczać.

Powołane rozporządzenie poprzedzone było rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288, z późn. zm.).

Należy przy tym wskazać, że kompetencje dotyczące zatrudniania nauczycieli posiadających odpowiednie kwalifikacje należą do dyrektora szkoły, bowiem zgodnie z art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) to dyrektor  zatrudnia i zwalnia nauczycieli.

Czy szkoła ponadgimnazjalna publiczna może otworzyć ośrodek egzaminacyjny w szkole, jeżeli wyposaży pracownie przedmiotowe? I kto może zdawać egzaminy kwalifikacyjne: czy tylko uczniowie czy również osoby po zsz, które chciałyby zwiększyć swoje kwalifikacje zawodowe?

Zgodnie z § 126 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 262), dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej upoważnia szkołę do zorganizowania części praktycznej egzaminu zawodowego. Upoważniona szkoła pełni funkcję ośrodka egzaminacyjnego. Upoważnienia udziela się na okres nie dłuższy niż 3 lata, na wniosek szkoły złożony nie później niż do dnia 1 września roku szkolnego, w którym ma być przeprowadzona część praktyczna egzaminu zawodowego. Upoważnienia udziela się, jeżeli szkoła posiada warunki zapewniające prawidłowy przebieg części praktycznej egzaminu, a w szczególności:

Egzamin zawodowy jest przeprowadzany dla:

  1. uczniów zasadniczych szkół zawodowych i techników oraz uczniów (słuchaczy) szkół policealnych;
  2. absolwentów zasadniczych szkół zawodowych, techników i szkół policealnych;
  3. osób, które ukończyły kwalifikacyjny kurs zawodowy.

Egzamin zawodowy jest również przeprowadzany jako egzamin eksternistyczny dla osób spełniających warunki określone w przepisach w sprawie egzaminów eksternistycznych.

Na jakiej podstawie prawnej uczniowie kończący w tym roku szkolnym szkołę zawodową (dwu- i trzyletnią) mogą być przyjęci do liceum dla dorosłych do klasy drugiej? O ile mogą być tak przyjęci.
Na który semestr liceum ogólnokształcącego dla dorosłych (nowego czy starego) można przyjąć starego absolwenta zsz lub absolwenta starej szkoły podstawowej?
Na który semestr nowego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych można przyjąć absolwenta zsz kończącego naukę w roku szkolnym 2014/2015?

Zgodnie ze znowelizowanymi ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206) przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), absolwent zasadniczej szkoły zawodowej może być z dniem 1 września 2012 r. przyjęty do klasy II (na semestr III) trzyletniego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych.

Wprowadzona bezpośrednio przepisem ustawowym możliwość przyjęcia do II klasy trzyletniego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych dotyczy absolwentów trzyletnich zasadniczych szkół zawodowych.

Absolwentów dotychczasowych zasadniczych szkół zawodowych o okresie nauczania krótszym niż 3 lata, w opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej, należy traktować tak samo, ponieważ wymiar godzin zajęć dla przedmiotów ogólnokształcących zarówno w dwu-, jak i w trzyletniej zasadniczej szkole zawodowej był taki sam (załącznik nr 13 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych - Dz. U. Nr 15, poz. 142, z późn. zm.).

W związku z nowelizacją ustawy o systemie oświaty oraz przepisami art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1999 r. Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego (Dz. U. Nr 12 poz. 96), świadectwo ukończenia ośmioklasowej szkoły podstawowej uprawnia do kontynuowania nauki w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych od klasy I.

Czy możliwy jest nabór do liceum ogólnokształcącego uzupełniającego dla dorosłych w roku szkolnym 2012/2013?

Dwuletnie uzupełniające liceum ogólnokształcące od 1 września 2012 r. ulega „wygaszeniu”, co określone zostało w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2012 r., w związku z czym na rok szkolny 2012/2013 nie prowadzi się rekrutacji do tego typu szkoły – stanowi o tym ust. 4 powołanego artykułu.

Czy możliwy jest nabór do technikum uzupełniającego dla dorosłych w roku szkolnym 2012/2013?

Rekrutację do technikum uzupełniającego dla dorosłych na rok szkolny 2012/2013 prowadzi się po raz ostatni. Od roku szkolnego 2013/2014 ten typ szkoły ulega „wygaszeniu” na podstawie art. 7 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r., zgodnie z którym z dniem 1 września 2013 r. likwiduje się klasę I, a w latach następnych kolejne klasy dotychczasowego technikum uzupełniającego dla dorosłych w związku z czym nie prowadzi się rekrutacji kandydatów na rok szkolny 2013/2014.

Czy można dla nowo przyjętych na semestr 3 do liceum ogólnokształcącego absolwentów zasadniczych szkół zawodowych tworzyć nowe szkolne plany nauczania, przyjmując za podstawę dotychczasowe plany dla liceum uzupełniającego? Mam oddział A  LO dla dorosłych a z obecnego naboru słuchaczy będę tworzyć odrębne oddziały B i C. Czy muszą oni realizować szkolny plan nauczania oddziału A czy mogę dla nich stworzyć odrębne plany, przyjmując podstawę programową uzupełniającego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych (kontynuacja nauki po ZSZ)?

Nowe ramowe plany nauczania określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 204) obowiązują uczniów klas pierwszych, którzy rozpoczynają naukę od 1 września 2012 r. W pozostałych klasach szkół, do zakończenia danego etapu edukacyjnego, stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. Nr 15, poz. 142, z późn. zm.). Zatem należy realizować inne plany nauczania dla oddziałów klas pierwszych, w których uczniowie rozpoczną naukę we wrześniu 2012 r.

Czy Niepubliczna Placówka Doskonalenia Zawodowego po uzyskaniu akredytacji może otrzymać dotacje dla słuchaczy, którzy ukończyli zawodowy kurs kwalifikacyjny i zdali egzamin OKE?
Czy Placówka Niepubliczna Doskonalenia Zawodowego posiadająca uprawnienia publicznej może wystąpić do powiatu o dotacje dla słuchaczy, którzy ukończyli kursy kwalifikacyjne i zdali egzamin OKE?

Zgodnie z ust. 8 art. 90 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, dodanym na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 205, poz. 1206), niepubliczne szkoły ponadgimnazjalne prowadzące kwalifikacyjne kursy zawodowe, otrzymują na każdego słuchacza kursu, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, dotację z budżetu powiatu w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli osoba prowadząca szkołę:

  1. poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji planowaną liczbę słuchaczy kursu nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji;
  2. udokumentuje zdanie egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji przez słuchaczy kursu, w terminie 30 dni od daty ogłoszenia wyników tego egzaminu przez okręgową komisję egzaminacyjną.

Jak wynika z powyższego, udzielenie dotacji nie jest uzależnione od tego, czy szkoła posiada akredytację kuratora oświaty. Należy przy tym zauważyć, iż kwalifikacyjne kursy zawodowe może prowadzić wyłącznie niepubliczna szkoła ponadgimnazjalna posiadająca uprawnienia szkoły publicznej – w zakresie zawodów, w których kształci (art. 68a ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oświaty).

Placówki niepubliczne, o których mowa w art. 2 pkt 3a ustawy o systemie oświaty, tj. niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych, mogą prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe (art. 68a ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty). Placówkom tym nie przysługują dotacje z budżetu powiatu.

Reasumując:

  1. Dotację z budżetu powiatu na słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, który zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie danej kwalifikacji, może otrzymać prowadząca dany kurs szkoła niepubliczna posiadająca uprawnienia szkoły publicznej – pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę spełni wymogi określone w art. 90 ust. 8 pkt 1 i 2.
  2. Dotacja z budżetu powiatu nie przysługuje niepublicznym placówkom prowadzącym kwalifikacyjne kursy zawodowe.
  3. Posiadanie akredytacji kuratora oświaty nie ma wpływu na uprawnienie do dotacji.

Czy absolwent zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie kucharz małej gastronomii z dyplomem potwierdzającym kwalifikacje zawodowe ma kwalifikację (K1)?

Ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej, co potwierdza świadectwo ukończenia szkoły, oraz otrzymanie dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe
w zawodzie kucharz małej gastronomii jest tożsame z potwierdzoną kwalifikacją K1 Sporządzanie potraw i napojów wyodrębnioną, zgodnie z nową klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, w zawodzie kucharz, oznaczoną w nowej podstawie programowej kształcenia w zawodach symbolem T.6.

W związku z tym, że kwalifikacja T.6. wyodrębniona została także w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych osoba legitymująca się wymienionymi wyżej dokumentami może kontynuować kształcenie na kwalifikacyjnym kursie zawodowym w zakresie kwalifikacji T.15. Organizacja żywienia i usług gastronomicznych, a po jej potwierdzeniu oraz uzyskaniu wykształcenia średniego może otrzymać dyplom
w zawodzie technik żywienia i usług gastronomicznych.